Mirasın Reddi (Reddi Miras) Davası Nasıl Açılır? Şartları ve Süreleri Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu'na göre, bir kişi vefat ettiğinde malvarlığı (aktifleri ve pasifleri/borçları ile birlikte) bir bütün olarak mirasçılara geçer. Ancak miras bırakanın borçları malvarlığından fazlaysa, yasal ve atanmış mirasçılar Mirasın Reddi (Reddi Miras) hakkını kullanarak bu borçlardan kurtulabilirler.

Mirasın Gerçek Reddi (TMK m.605/1)

Mirasın gerçek reddi, mirasçıların iradi olarak mirası kabul etmediklerini yetkili makama bildirmeleridir.

• Süre: Mirasın reddi, mirasçıların miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içerisinde yapılmalıdır. (Yasal mirasçılar için kural olarak ölüm tarihi, atanmış mirasçılar için vasiyetnamenin kendilerine resmi bildirimi tarihidir).
• Usul: Red beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılı veya sözlü olarak kayıtsız ve şartsız yapılmalıdır.

Mirasın Hükmen Reddi (TMK m.605/2)

Eğer miras bırakanın vefat ettiği tarihte ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Buna "mirasın hükmen reddi" denir.

• Hükmen red durumunda 3 aylık hak düşürücü süre uygulanmaz. Her zaman (borçlular tarafından icra takibi veya dava açıldığında itiraz/def'i olarak) ileri sürülebilir.
• Bunun tespiti için Asliye Hukuk Mahkemesinde (veya duruma göre Sulh Hukuk) tespit davası açılabilir.

Mirası Reddedememe Durumları (Mirasın Zımnen Kabulü)

Mirasçıların 3 aylık süre dolmadan yaptıkları bazı fiiller, mirası "örtülü (zımni) olarak kabul ettikleri" anlamına gelir ve red hakkını düşürür:

• Terekeye (miras mallarına) ait bir gayrimenkulü satmak veya kiraya vermek,
• Miras bırakanın banka hesabından para çekmek veya terekedeki parayı harcamak,
• Tereke alacaklarını tahsil etmek veya tereke borçlarını (kendi cebinden dahi olsa) yapılandırmak.

Sıradan koruma işlemleri (Örn: Çürüyen mahsullerin satılması, acil defin masraflarının karşılanması) mirası kabul anlamına gelmez.

"Mirasın reddi, çok katı şekil şartlarına tabidir. Red beyanının süresinde ve doğru mahkemeye yapılmaması, kişinin ölenin tüm borçlarından şahsi malvarlığıyla sorumlu olması gibi çok ağır sonuçlar doğurur."