İlamsız İcra Takiplerinde İtirazın İptali Davası ve %20 İcra İnkar Tazminatı

Herhangi bir mahkeme ilamına dayanmayan, genellikle fatura, cari hesap veya adi yazılı sözleşmelere dayanan alacakların tahsili için İlamsız İcra Takibi başlatılır. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde borca veya yetkiye itiraz ederek takibi durdurabilir.

İtirazın İptali Davası Nedir? (İİK m.67)

Borçlunun haksız ve yersiz itirazı ile duran ilamsız icra takibinin devamını sağlamak amacıyla, alacaklı tarafından genel mahkemelerde açılan davaya itirazın iptali davası denir.

Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içerisinde itirazın iptali davası açmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve mahkeme tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır.

İtirazın İptali Davasında İspat Yükü

Kural olarak ispat yükü alacaklıdadır. Alacaklı, alacağının varlığını Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine uygun delillerle (yazılı delil, senet, ticari defterler vb.) ispatlamakla mükelleftir. Ancak borçlu itirazında sadece "borcum yoktur" dememiş ve örneğin "ödedim" diyerek ödeme definide bulunmuşsa, ispat yükü borçluya geçer.

%20 İcra İnkar Tazminatı Nedir ve Şartları Nelerdir?

Borçluyu haksız itirazından caydırmak ve alacaklının geciken tahsilatını bir nebze telafi etmek amacıyla Kanun, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı öngörmüştür.

İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için şu şartların varlığı aranır:

• Geçerli bir ilamsız icra takibi olmalı,
• Borçlunun süresi içinde geçerli bir itirazı olmalı,
• Alacaklı tarafından süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunmalı,
• Alacaklının dava dilekçesinde açıkça tazminat talebi olmalı,
• Alacağın Likit (Bilinen, belirlenebilir, muayyen) olması zorunludur. (Örneğin faturaya dayalı alacak likittir, ancak manevi tazminat alacağı likit değildir).

"Haksız ve kötüniyetli itiraz durumlarında borçlu aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedildiği gibi, alacaklının da tamamen haksız ve kötüniyetli olarak takip başlattığı anlaşılırsa, borçlunun talebi üzerine alacaklı aleyhine de %20 kötüniyet tazminatına hükmedilebilir."

Özellikle ticari alacakların tahsilinde, icra takibi ve dava süreçlerinin eş zamanlı ve hatasız yönetilmesi tahsilatın hızlanması açısından kritik öneme sahiptir.